उत्पन्न दाखला (Income Certificate) हा शासकीय अधिकृत दस्तऐवज असून तो व्यक्ती किंवा कुटुंबाचे वार्षिक उत्पन्न किती आहे हे सिद्ध करण्यासाठी वापरला जातो. महाराष्ट्रामध्ये हा दाखला विविध शासकीय योजना, शैक्षणिक सवलती, आरक्षण, फी माफी व अनुदान यासाठी अत्यंत महत्त्वाचा असतो.

---

🔍 उत्पन्न दाखला म्हणजे काय?

उत्पन्न दाखला हा तहसीलदार / नायब तहसीलदार यांच्या कार्यालयामार्फत दिला जाणारा अधिकृत पुरावा आहे.
यामध्ये अर्जदाराचे किंवा त्याच्या कुटुंबाचे संपूर्ण वर्षाचे उत्पन्न नमूद केलेले असते.

---

📌 उत्पन्न दाखल्याचा उपयोग

उत्पन्न दाखला खालील कामांसाठी आवश्यक असतो ⬇️

• 🎓 शिष्यवृत्ती (Scholarship)
• 🧾 फी माफी योजना
• 🏠 घरकुल योजना
• 👩‍🎓 शिक्षण प्रवेश (Admission)
• 🧑‍🌾 शेतकरी योजना
• 👩‍👧‍👦 विधवा / निराधार योजना
• 💳 सरकारी अनुदान व लाभ
• 🏛️ केंद्र व राज्य शासनाच्या योजना

---

📑 उत्पन्न दाखल्यासाठी आवश्यक कागदपत्रे

खालील कागदपत्रे लागतात 👇

1. आधार कार्ड
2. रेशन कार्ड
3. रहिवासी दाखला
4. 7/12 उतारा (शेतकरी असल्यास)
5. उत्पन्नाचा पुरावा (पगार स्लिप / स्वयंघोषणा)
6. पासपोर्ट साईज फोटो
7. बँक पासबुक (काही ठिकाणी आवश्यक)

---

🖥️ उत्पन्न दाखला ऑनलाइन कसा काढावा?

महाराष्ट्रात उत्पन्न दाखला आपले सरकार पोर्टल वरून काढता येतो.

ऑनलाइन प्रक्रिया ⬇️

1. आपले सरकार पोर्टलला भेट द्या
2. Login / Register करा
3. “उत्पन्न दाखला” सेवा निवडा
4. अर्ज फॉर्म भरा
5. आवश्यक कागदपत्रे अपलोड करा
6. अर्ज सबमिट करा
7. अर्ज क्रमांक जतन करा
8. 7–15 दिवसांत दाखला मिळतो

---

🏢 उत्पन्न दाखला ऑफलाइन कसा काढावा?

जर ऑनलाइन शक्य नसेल तर ⬇️

• आपले सरकार सेवा केंद्र
• महा सेवा केंद्र
• CSC सेंटर
• तहसील कार्यालय

येथे जाऊन अर्ज करता येतो.

---

⏱️ उत्पन्न दाखला मिळायला किती वेळ लागतो?

• साधारणतः 7 ते 15 कार्यदिवस
• काही प्रकरणांमध्ये तपासणी असल्यास वेळ लागू शकतो

---

📅 उत्पन्न दाखल्याची वैधता

• उत्पन्न दाखला साधारणतः 1 वर्षासाठी वैध असतो
• नवीन आर्थिक वर्षात पुन्हा नवीन दाखला काढावा लागतो

---

⚠️ महत्वाच्या सूचना

• चुकीची माहिती दिल्यास अर्ज रद्द होऊ शकतो
• खोटा उत्पन्न दाखला वापरल्यास कायदेशीर कारवाई होऊ शकते
• अर्ज करताना सर्व कागदपत्रे स्पष्ट अपलोड करा

---

✅ निष्कर्ष

उत्पन्न दाखला हा प्रत्येक नागरिकासाठी अत्यंत महत्त्वाचा दस्तऐवज आहे.
शासनाच्या बहुतांश योजनांचा लाभ घेण्यासाठी हा दाखला आवश्यक असल्यामुळे वेळेत व योग्य माहितीने अर्ज करणे खूप गरजेचे आहे.

---